universeel zijn er omstreeks 1, 8 miljard moslims en het is dan ook gezamenlijk met het christendom, het boeddhisme en het hindoeïsme een van van de grootste godsdiensten. Net zoals die godsdiensten is ook de islam erg verscheiden, maar de vijf zuilen of pilaren zijn in elke variant dezelfde. Dat zijn de geloofsbelijdenis ( shahada ), de dagelijkse gebeden ( salat ), de aalmoezen aan de armen ( zakat ), de jaarlijkse vastenmaand ramadan en de hadj, de pelgrimstocht die elke moslim die daartoe in staat is, één keer in zijn of haar leven naar mekka -de geboortestad van de profeet mohammed- moet maken. Die laatste is teglijktijdig de sterkste en de zwakste pijler. Sterk aangezien het voor veel gelovigen een erg belangrijke voorval in hun leven is die ook nadien een stevige indruk nalaat. Zwak aangezien de verbintenis niet absoluut is, alleen voor diegenen die het lichamelijk en geldelijk aankunnen. Zowel eerder als nu kunnen of konden veel arme moslims dat niet en dan is dat ook geen probleem. Filteren keer rond de kaaba in mekka de hadj begint bij het ingaan van de voor moslims heilige zone rond de stad mekka. Daar kleden de pelgrims -zowel echtgenoten als vrouwen- zich in witte gewaden in wat de “ ihram ” of heilige staat medegedeeld wordt. Die uniforme witte kledij brengt allen -rijk of arm, man of vrouw, arabier of niet, soenniet of sjiiet- op gelijke voet. Daarop kan de hadj beginnen met een “ tawaf ” of het filteren keer in tegenwijzerzin stappen rond de kaaba, het met nikker kleden bedekte constructie in het centrum van de uitgestrekte moskee in mekka. Volgens de traditie is die kaaba gebouwd door de bijbelse aartsvader ibrahim ( abraham ). Ten tijde van mohammed was het een tempel met drie standbeelden van goden en godinnen, die door de profeet werden buitenshuis gegooid om het monotheïsme te symboliseren. In de kaaba -het centrum van het islamitische universum- is een nikker kei ingemetst ; mogelijk zou dat een meteoriet zijn. Het tentenkamp van al-mina de volgende stap is het enorme tentenkamp dat wordt opgetrokken in al-mina, omstreeks acht kilometer van mekka. Dat kan te voet, maar ook met bussen. Al-mina is in feite het gebouw van de pelgrims bij de hadj en ze brengen er de dag door met gebed en weerspiegeling, in afwachting van wat komen gaat. De hadj is een serie van tal van rituelen die op gevari\xeberde plaatsen gebeuren in de buurt van mekka. Wij beperken ons hier tot de belangrijkste stappen. Copyright 2017 the associated press. All rights reserved. Gebed op de berg arafat iets meer dan 14 kilometer overigens van mekka ligt de berg arafat en daar beleven de pelgrims een van de belangrijkste dagen van hun pelgrimstocht in gebed. Op die berg zou de profeet mohammed in 632 zijn laatste sermoen gegeven hebben. Net zoals rond de kaaba stappen de pelgrims hier zowat letterlijk in de voetsporen van waar ooit hun profeet gelopen heeft en op die dag van de pelgrimstocht word ook hun zonden vergeven. Het stenigen van de duivel na zonsondergang trekt de massa pelgrims opnieuw koers mekka voor een tocht van natuurlijk getal kilometer naar muzdalifah, waar ze de nacht in open zuurstof doorbrengen. Daar beginnen ze steentjes te sparen voor het ritueel van de volgende dag. Die dag “ al-yawm al-hadj al-akbar ” of de uitgestrekte dag van de hadj begint opnieuw met een wandeling naar al-mina, waar de pelgrims hun steentjes jongen naar drie stenen pilaren die de duivel voorstellen. Volgens de traditie zou de duivel hier geprobeerd hebben om abraham te overtuigen om zijn zoon ishaq ( izaak in de bijbel ) niet te offeren, maar werd die toen verjaagd toen abraham hem met stenen gekogelde. Zoals u misschien weet uit de joodse bijbel, had god abraham bevolen om zijn enige zoon te offeren om zijn geloof te uittesten, maar verving god dat slachtoffer door een lam. In geheugenis daaraan offeren de pelgrims hier dan ook een schaap, een ritueel dat moslims overal ter aardkorst op diezelfde dag exporteren, vertrouwd als het offerfeest of eidh al-adha. De kaaba als begin- en eindpunt van de hadj met de eidh al-adha komt het einde van de zesdaagse hadj in zicht. De pelgrims draaien dan nog eens filteren keer rond de kaaba in mekka als symbolisch eindpunt. Sommigen brengen dan nog een visite aan de graven van de profeet en enkele van zijn medestanders in medina, maar dat is geen deel van de hadj. Voor veel deelnemers is de hadj een erg emotionele ervaring die ze de rest van hun leven met zich mee dragen. Wie de pelgrimstocht verricht heeft, zet trots de eretitel “ hadji ” voor zijn naam. Sommige moslims tenuitvoerlegging de hadj meer dan een keer. Het staat hen uiteraard ook vrij om mekka buitenshuis de pelgrimstocht te opzoeken, wat men dan de “ umrah ” of geringe pelgrimstocht noemt. Ook dat zijn er een tal rituelen, die men dan misschien in een iets meer rustige sfeer kan permitteren plaatsvinden.